Puls Szpitala

Puls Szpitala

Warto wiedzieć!

Ludzie z pasją

Tegoroczny finał WOŚP upłynął w naszym Szpitalu nie tylko pod znakiem pomagania, ale też… pluszowego misia i endoskopii w wersji „dla każdego”. Na stanowisku w Bonarce Pani Wiola – koordynatorka Pracowni Endoskopii – razem z lekarzami z Gastroenterologii i Leczenia Żywieniowego z ogromnym zaangażowaniem pokazywała odwiedzającym, jak działa endoskop. Wszystko jasno, przystępnie i z uśmiechem – zwłaszcza dla najmłodszych.

To był świetny przykład tego, że nowoczesna medycyna to nie tylko zaawansowany sprzęt, ale przede wszystkim ludzie z pasją, otwartością i energią do działania. Zapraszamy do rozmowy z Panią Wiolą – o pracy, zespole i o jej podejściu, które najlepiej oddaje jedno zdanie: „trzeba pozwolić ludziom pracować”.

„W endoskopii nie ma rutyny”

Rozmowa z Wiolettą Kłosowską, koordynatorką Pracowni Endoskopii

Rozmawiają: Adrianna Orzechowska i Adam Szczypczyk, Sekcja ds. Public Relations

Jest Pani koordynatorką Pracowni Endoskopii. Co sprawia Pani największą satysfakcję z pracy tutaj i z zajmowania się endoskopią?

Oj, to jest trudne pytanie, bo właściwie wszystko sprawia mi niesamowitą radość. Sama praca z zespołem, w którym pracuję – to zespół pielęgniarek endoskopowych, które są chłonne wiedzy, bardzo rzetelne w pracy i bardzo odpowiedzialne. Są też bardzo zaangażowane i mają niesamowitą empatię do pacjenta. To bardzo imponuje mi w ich pracy.

Druga rzecz, która bardzo mi imponuje, to współpraca z personelem lekarskim. Są to lekarze gastroenterolodzy, chirurdzy, anestezjolodzy i pulmonolodzy.

Najważniejsza w tej współpracy jest komunikacja –  jest naprawdę  kluczowa – to, że jest płynna, niezaburzona i każdy rozumie, czego od siebie oczekujemy.

Jak wygląda ta współpraca w praktyce?

Współpracujemy. Lekarze uczą się od nas, a my uczymy się od nich.

Jak wygląda Pani dzień pracy? Czy jest powtarzalny?

Nie ma rutynowych rzeczy. W endoskopii nie ma rutyny.

Każda kolonoskopia jest inna, każde jelito jest inne, każda gastroskopia jest inna. A już praca zabiegowa, szczególnie w pediatrii, jest naprawdę wyjątkowa.

Ta praca jest trochę jak praca  konstruktora. Trzeba pomyśleć, np. jak wykonać badanie u jak najmniejszego pacjenta przedmiotami, które są przeznaczone głównie dla dorosłych.

Dlaczego korzystacie ze sprzętu dla dorosłych? Czy nie ma sprzętu pediatrycznego?

Sprzęt pediatryczny jest, ale bardzo trudno dostępny. My pracujemy na przykład z endoskopami, których najmniejsza średnica wynosi 5,8 mm, a kanał roboczy ma średnicę 2,0 mm. Musimy wprowadzić przez niego różne narzędzia, na przykład żeby zatamować krwawienie.

Większość narzędzi jest przeznaczona do endoskopów z kanałem roboczym o średnicy 2,8 mm. My mamy 2,0 mm. I tutaj musimy kombinować – jak to zrobić, jak zabezpieczyć pacjenta, co z czym połączyć.

Trzeba być trochę konstruktorem, żeby wykonać zabieg i zabezpieczyć dziecko tak, aby mogło wyjść z Uniwersyteckiego Szpitala Dziecięcego bezpieczne. To jest duże wyzwanie.

Na stronie internetowej szpitala wymieniony jest sprzęt pracowni. Czy jest to nowoczesne wyposażenie?

Tak, mamy nowoczesny sprzęt – od myjek, które są dla nas bardzo ważne, bo odpowiadają za odpowiednią dekontaminację sprzętu, po wieże endoskopowe i specjalne szafy wentylowane, które zapewniają odpowiednie warunki przechowywania.

Mamy też procesor obrazu 1500, który pozwala nam oglądać obraz w technologii NBI i dokładnie oceniać śluzówkę przewodu pokarmowego.

Całość jest połączona z systemem endobazy. Dzięki temu mamy pełną dokumentację pacjenta – wiemy kto mył sprzęt, jak został zdezynfekowany, jak długo był przechowywany w szafie i czy były zachowane odpowiednie warunki. Mamy też dokumentację fotograficzną z badania, a wszystko jest dodatkowo archiwizowane na serwerze.

Co robi na Pani największe wrażenie w tym sprzęcie?

To, że go używamy. I że używamy go cały czas.

Mamy duży wybór sprzętu – bronchoskopy o średnicy od 3,1 do 5,0 mm, gastroskopy od najmniejszych średnic aż po endoskopy zabiegowe. Mamy też kolonoskopy najnowszej generacji, zarówno pediatryczne, jak i dla większych pacjentów.

Dzięki temu możemy wykonywać wiele różnych procedur i dobrze przygotować pacjentów do kolejnych etapów leczenia.

Jak małych pacjentów zdarza się badać?

Najmniejsze dziecko, przy którym wykonywałam gastroskopię, ważyło 1,6 kg.

Czy oprócz badań planowych wykonujecie też zabiegi pilne?

Tak. Jesteśmy grupą interwencyjną i pracujemy 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu. W dni robocze pracujemy do godziny 14:35, a od tego momentu zaczyna się dyżur. W razie potrzeby przyjeżdżamy do szpitala i zabezpieczamy drogi oddechowe lub przewód pokarmowy – usuwamy ciała obce, tamujemy krwawienia, a czasem wspieramy także zabiegi na bloku operacyjnym.

Jak udaje się zachować spokój w takich nagłych sytuacjach?

Przede wszystkim dlatego, że każda z nas robi to z pasją. To nie jest zespół zmuszony do pracy – to zespół, który chciał tutaj pracować.

Dziewczyny są bardzo zaangażowane, cały czas się uczą i wprowadzamy nowe procedury. Każda z nas przychodzi do pracy dlatego, że naprawdę chce i lubi to robić.

Zdarza się, że dzieci połykają bardzo różne rzeczy. Jaka była najdziwniejsza rzecz, którą musieliście wyciągnąć? Czy po pewnym czasie takie sytuacje przestają być zaskakujące?

Nie. Przedmioty, które wyciągamy, wciąż potrafią nas zaskoczyć. Pamiętam sytuację, kiedy lekarz zadzwonił do mnie w nocy i powiedział: „Wiola, przyjedź, mamy do wyciągnięcia płatek śniegu”. Odpowiedziałam: „Płatek śniegu? To chyba się roztopi, zanim dojadę”. A on na to: „Przyjedź”.

Przyjechałam i rzeczywiście był… płatek śniegu. Okazało się, że to breloczek – taki charms, ozdoba do bransoletki. Faktycznie w kształcie płatka śniegu. Znajdował się w przełyku, przy samym górnym zwieraczu.

Kiedy w środku nocy dostaje się telefon z informacją: „przyjedź, musimy usunąć płatek śniegu”, to jest to dość zaskakujące. Człowiek zastanawia się wtedy, co dokładnie zastanie na miejscu i czy uda się to bezpiecznie usunąć.

Z takich trudniejszych rzeczy do wyciągnięcia była na przykład szczoteczka do zębów. Trudny był też metalowy zamek, też charms, element biżuterii.

A co najczęściej trafia do przewodu pokarmowego dzieci? Pieniądze?

Tak, monety. To zdecydowanie najczęstszy przedmiot, który wyciągamy z dzieci. A także kamyczki. Takie ozdobne, które stoją w doniczkach z kwiatami – u babci, cioci czy po prostu we własnym domu. Dzieci chętnie je wyciągają, bo są kolorowe. A dzieci są  jak odkurzacze – co zobaczą, to biorą i jedzą.

Dla mnie jednak najtrudniejsze są ciała obce w oskrzelach, w układzie oddechowym. To jest bardzo wymagające miejsce do usuwania takich przedmiotów.

Często trafiają tam na przykład gumki z ołówków. Dzieci siedzą, uczą się, czytają, gryzą ołówek. Kiedy ktoś do nich nagle coś powie i chcą odpowiedzieć, wciągają powietrze i taka gumka może trafić do dróg oddechowych.

Jakie przedmioty są szczególnie niebezpieczne?

Bardzo niebezpieczne są orzechy. Powinniśmy o tym bardzo głośno mówić i pisać: małym dzieciom nie powinno się dawać całych orzechów.

Dzieci nie mają jeszcze wystarczająco zębów, żeby je dobrze pogryźć. Próbują je połknąć i czasami taki orzech trafia nie do przewodu pokarmowego, tylko do układu oddechowego.

Jeśli chodzi o interwencje w drogach oddechowych, to właśnie z powodu orzechów najczęściej jesteśmy wzywane – szczególnie do dzieci między pierwszym a trzecim rokiem życia. Czasami nie ma tygodnia, żebyśmy nie miały takiego przypadku.

Jeżeli chcemy podawać dzieciom orzechy, powinny być zmiksowane albo zmielone. Wtedy są łatwiejsze do połknięcia i bezpieczniejsze.

Natomiast u starszych dzieci bardzo niebezpieczne są kulki magnetyczne. Jeżeli dziecko połknie kilka takich kulek, mogą one przyciągać się przez ściany jelita i powodować bardzo poważne powikłania.

Widzieliśmy zdjęcia z operacji, na których jelita były „sklejone” przez takie magnesy.

Dlatego dzieci, szczególnie do około siódmego roku życia, naprawdę nie powinny bawić się takimi zabawkami. Kiedyś były one bardzo modne i wielu rodziców nie zdawało sobie sprawy z tego, jak mogą być niebezpieczne.

Porozmawiajmy o zespole. Często słyszałam od Pani zdanie, że „ludziom trzeba pozwolić pracować”. Czy to rzeczywiście zasada, którą kieruje się Pani w pracy?

Bezwzględnie tak. Mam młody zespół – cały czas go odmładzamy. Jest nas cztery osoby, a jedna z koleżanek wkrótce wybiera się na emeryturę. Dlatego wprowadziliśmy już młodą pielęgniarkę. Można powiedzieć, że „zakochujemy ją w endoskopii”. Pokazujemy Jej, jak bardzo jest to niepowtarzalna dziedzina i jak wiele możliwości daje. Ile dobrego można zrobić dla pacjenta, który nie musi być operowany, nie musi mieć otwieranej jamy brzusznej, bo wiele rzeczy można zrobić endoskopowo.

Dzięki temu pacjent bardzo często już następnego dnia może jeść, chodzić i normalnie funkcjonować. Nie jest narażony na powikłania, które mogą pojawić się po klasycznym zabiegu operacyjnym.

A ponieważ zespół się odmładza i mamy bardzo prężne, zaangażowane pielęgniarki, to zawsze im powtarzam: „idź do zabiegu, stań przy nim, ja stanę za Tobą i pomogę”.

I to One stoją przy zabiegach. To one są rękami endoskopii i motorem, który pozwala lekarzom pracować. Nasza pracownia jest w najwyższym standardzie, ponieważ mamy na pokładzie także panią technik sterylizacji medycznej, która przeprowadza reprocesowanie endoskopów.

A co robi Pani po pracy? Co sprawia Pani przyjemność? Jak Pani się resetuje?

Idąc do pracy.

Czyli pracoholizm?

Nie. Po prostu uwielbiam pracę. I lubię się uczyć.

Na dzieciach wielu rzeczy nie jesteśmy w stanie się nauczyć, bo nie wykonuje się u nich wszystkich procedur. Ale niektóre z tych procedur można niejako zmodyfikować i wdrożyć także w pediatrii.

I tutaj właśnie to robicie?

Tak, robimy to. Cały czas się otwieramy na nowe rozwiązania.

Jeszcze jakiś czas temu na przykład nie zakładaliśmy stentów samorozprężalnych, a teraz już je stosujemy. Dzięki temu dzieci nie muszą być tak często przygotowywane do kolejnych badań, na przykład do balonowego poszerzania przełyku. Zakładamy stent i dzięki temu dzieci są rzadziej narażone na kolejne znieczulenia czy sedację. Ogranicza to też ich kontakt ze szpitalem.Właśnie dzięki temu, że możemy zakładać takie stenty do poszerzenia przewodu pokarmowego.

A poza pracą? Najbardziej lubię spędzać czas z moimi dziećmi – już dorosłymi mężczyznami. Bardzo lubimy też jeździć po różnych miastach i zwiedzać je z przewodnikami, którzy opowiadają nam historię tych miejsc.

Czyli też wiedza i jej poszerzanie?

Historia. Historia przede wszystkim. I nie tylko całego świata, ale szczególnie Polski. Uwielbiam zamki. Wszystkie nasze polskie zamki.

Czy jest jakaś historia z pracy, która szczególnie zapadła Pani w pamięć?

Trudno powiedzieć, bo tutaj właściwie codziennie wydarza się coś nowego i niepowtarzalnego.

Mogłabym też opowiedzieć o tak zwanych „PUSH-ach”. Na początku ich zakładanie było dla nas bardzo stresujące.

Co to dokładnie jest?

To sposób zakładania żywienia dojelitowego przez powłoki brzuszne – czyli PEG. PEG-i mogą być zakładane metodą „pull” albo „push”.

Od ponad czterech lat bardzo dobrze współpracujemy w tym zakresie z jedną z wiodących firm.  Oni nam zaufali, a my im. No i jest jeszcze doktor Bogusz, który wykonuje takie zabiegi w kilka minut. Teraz zakładamy te „PUSH-e” naprawdę sprawnie. Często u bardzo małych dzieci – takich, które ważą zaledwie kilka kilogramów.

Mogłabym też opowiadać o pierwszych stentach, które zakładaliśmy. Pamiętam sytuację, kiedy podczas zakładania pierwszego stentu do przełyku jeden z przedstawicieli firmy, który przyszedł nas instruować… zemdlał. Był tak przerażony tym, że wykonujemy ten zabieg u dzieci.

To pokazuje, jak wymagająca i jednocześnie niezwykła jest praca w endoskopii.